Voel je je hartslag duidelijker in je borst? Lig je lang wakker doordat je bezig bent met morgen? Voelt het leven overweldigend of veel? 

Stress symptomen zijn de signalen die het lichaam geeft, om aan te geven dat je alert bent of moet zijn.

Stress is eigenlijk je lijf dat zegt ‘’oké nu moeten we opletten en in actie komen’’. En ons lijf is ontzettend goed in het herkennen van ‘mogelijke gevaren’.

We hebben dit met onze mind vaak niet door. 

”Hé gevaar”

Vroeger was dit anders, want toen kwam er een tijger op je pad en moest je daar acuut op reageren. Tegenwoordig hebben we andere gevaren die veel subtieler zijn, maar waarvan ons lijf wel aangeeft ‘’hé, gevaar’’. Denk aan werkprestaties of sociale situaties waarin er iets gebeurt wat jij als afwijzing ervaart, bijvoorbeeld bij het krijgen van kritiek of iemand die je niet begroet.

Je lijf reageert met verschillende dingen: je hartslag wordt sneller zodat je extra alert bent, je ogen gaan meer openstaan om beter te kunnen zien, je spitst je oren om te luisteren of er iets over jou wordt gezegd. Dit zijn ook allemaal signalen dat je stress ervaart. 

Acute stress en chronische stress

Als jij deze signalen niet opmerkt en je hebt niet door dat je stress ervaart, dan kan je gaan piekeren over de situatie: “zij vindt mij niet aardig/goed genoeg, ze sluiten mij buiten’’. Dit kan ook één van de symptomen zijn van stress.

Voor elk persoon zijn de signalen anders en ook is het voor iedereen anders op welke triggers je reageert. Ben je bijvoorbeeld meer oké met het feit dat iemand je niet begroet of heb je al hulpmiddelen die je helpen om uit de stress te blijven, dan zal de eerste stressreactie niet overgaan in chronische stress. En juist hier zit een groot verschil: de acute stressreactie en chronische stress. 

Acute stress is dus je lichaam die je zich klaarmaakt om in actie te komen, heel snel. Je hartslag verhoogt, je ademhaling wordt sneller en je spijsvertering wordt stilgelegd. Je hele lichaam zorgt ervoor dat je alerter, efficiënter en sneller bent.

Het helpt je dus om met bedreiging om te gaan, of dat nou een snel naderende auto is of een deadline van werk.

Als je nooit stress zou hebben, dan zou je nooit van de bank af komen of net voor die deadline je rapport af kunnen maken (heb jij een keer in recordtijd een rapport geschreven? Dat is door je stressrespons. Waarom kan het anders, dat je in 1 avond, het werk van 2 weken af krijgt, terwijl het voorheen minder snel ging?)

De acute stressreactie geeft je focus en stelt je paraat om met moeilijke situaties om te gaan. Heel handig en gezond. Stress is dus niet per definitie slecht voor je! 

Maar wat maakt het dan zo ongezond? Of waarom denken we dat het ongezond is?

We gebruiken stress zo vaak om aan te geven dat we het druk hebben en we niet lekker in onze vel zitten. Zelf heb ik dat ook altijd gedaan en soms nog steeds! Hoe vaak ik wel niet tegen mijn omgeving heb gezegd: ‘’gaat niet echt lekker, ben namelijk erg gestresst…’’ Hiermee geef ik dus aan dat een status van stress slecht is.

En dat we dit doen is helemaal niet erg, want zo hebben we het altijd geleerd. Maar misschien kunnen we beginnen met anders kijken naar stress? Misschien haalt dat dan ook het scherpe randje ervan af. 

Zelf merk ik namelijk dat ik vaak schrik van de stress die ik ervaar. Ik wil het niet, het moet weg… Hiermee vermijd ik dus ook de acute, gezonde stress. En daardoor kan ik er ook minder goed van profiteren én van herstellen. Tegelijkertijd is vermijding niet de beste methode om het te laten ophouden. Want wat je wegduwt, komt net zo snel weer terug.

Chronische stress en haar symptomen 

Acute stress is dus gezond, maar chronische stress is dat niet.

Wat er gebeurt als je te lang in een stressreactie blijft, is dat je lichaam al zijn hulpbronnen en energie steekt in de bedreiging. En hierdoor ben je dus uit balans.

Je blijft alert en hierdoor geneest je lichaam minder goed, stopt je spijsvertering en heeft het invloed op je weerstand. Want ja, je lichaam gebruikt alles voor de stressreactie! 

Wanneer je vanuit acuut naar chronisch gaat, kan je je voorstellen dat je lichaam op raakt. Je hulpbronnen (hormonen, voedingsstoffen etc.) worden opgebruikt door je stressreactie en hierdoor kunnen er tal van klachten ontstaan. 

Veel voorkomende symptomen bij langdurige stress zijn:

• Lichamelijke symptomen, zoals stress hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid, maag en darm problemen, hartkloppingen en hoge bloeddruk, stress jeuk bultjes of huiduitslag, oorsuizen en diarree 
• Psychologische symptomen, zoals angst, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en slaapproblemen
• Emotionele symptomen, zoals somberheid/depressie, overweldigd voelen, gevoel van hulpeloosheid of hopeloosheid

Zoals je ziet zijn er veel symptomen die voor kunnen komen tijdens stress maar dit hoeft dus niet voor jou het geval te zijn.

Zelf heb ik vroeger veel stress ervaren, maar ik heb bijvoorbeeld geen stress jeuk bultjes, oorsuizen of een vorm van huiduitslag gehad. Ik ervaar eerder hoofdpijn, vermoeidheid en maagklachten in mijn lichaam en vaak heb ik een angstig gevoel en voelt alles overweldigend, net of het me te veel wordt. 

Weet jij welke signalen je hebt die aangeven dat je in de stressreactie zit? Of zelfs in langdurige stress? 

Stress verminderen

Afhankelijk van de symptomen die je hebt zijn er meerdere manieren om stress te verminderen.

In mijn opinie hele goede, en ook wetenschappelijk bewezen technieken, zijn onder andere:

• Mindfulness voor het focussen op het nu in plaats van zorgen maken over het verleden of de toekomst
• Cognitieve gedragstherapie waarin je negatieve denkpatronen gaat ombuigen in een helpend denkpatroon, die ervoor zorgt dat je meer rust ervaart
• Zelfcompassie-technieken voor het stimuleren van fijne gevoelens en zelfwaardering. 

Wil je meer weten hoe je effectief je stress kan verminderen en de verschillen in de bovengenoemde technieken, evenals verwijzingen naar andere tools? Hier heb ik een blog geschreven over verschillende manieren om stress te verminderen (jij weet nu dat ik eigenlijk chronische stress bedoel) met 3 praktische tips of als je stress wilt verminderen door veiligheid signalen.